120/120


Na wystawach muzealnych dawne fotografie rzadko pokazywane są w oryginale. Jako obiekty bardzo wrażliwe na działanie światła, często zastępowane są przez cyfrowe kopie, a jeśli są wystawiane, to przez krótki czas. Na ekspozycji „120/120 – prezentacja muzealnych artefaktów”, przygotowanej z okazji 120-lecia istnienia Muzeum Krakowa, nie mogło zabraknąć fotografii, które stanowią bardzo istotną (bo najliczniejszą) część zbiorów muzeum. Wystawa ta daje okazję, by kilka cennych zdjęć wyjątkowo (choć jedynie przez kilka tygodni!) zobaczyć w oryginale.

Najstarsza spośród prezentowanych fotografii to dagerotyp z lat 1847–1850 , wykonany przez jednego z najważniejszych polskich fotografów XIX wieku – Karola Beyera. Przedstawia kilkuletnią dziewczynkę Włodzimierę Kraińską, która w późniejszym czasie zapisała się w historii Krakowa jako ofiarodawczyni kamienicy przy pl. Szczepańskim dla Muzeum Narodowego. Sam przedmiot jest niezwykły, bo wykonany na metalowej, posrebrzanej blasze, a przedstawiony na nim obraz w zależności od kąta patrzenia wydaje się albo pozytywem, albo negatywem. Dagerotyp jest wrażliwy na dotyk, stąd nasze zdjęcie, jak większość dagerotypów, jest oprawione w ozdobne etui z szybką.

Włodzimiera Kraińska.
Fot. Karol Beyer, 1847-1850

Beyer związany był z Warszawą, z Krakowem natomiast – oczywiście rodzina Kriegerów, której poświęcona jest osobna gablota. Tu znalazł się jeden z negatywów wykonanych przez ten zakład, przedstawiający Sukiennice – wyjątkowo jest to kopia, przygotowana współcześnie w dawnej technice mokrego kolodionu, oryginał bowiem musiał pozostać w magazynie. Obok mamy współczesny wydruk, pozwalający zobaczyć, jak wygląda pozytywowy obraz otrzymany z tego negatywu. W gablocie znalazła się także oryginalna odbitka wykonana przez zakład Kriegerów: urokliwe zdjęcie z serii tzw. typów ludowych. Odbitka jest ręcznie pomalowana farbami, co w czasach, gdy nie istniała jeszcze fotografia kolorowa, było jedyną możliwością oddania barw na zdjęciu. Największy eksponat w tej gablocie to okazały album ofiarowany Ludwikowi Zawiłowskiemu w 1906 roku przez urzędników Akcyzy Miejskiej. W albumie znalazło się 26 fotografii wykonanych przez Kriegerów, a także akwarela Michała Pociechy ze sceną rodzajową i zbiorowe zdjęcie przedstawiające urzędników.

Sukiennice.
Fot. Ignacy Krieger, około 1870, wł. Muzeum Krakowa

Albumik znacznie mniejszych rozmiarów znalazł się w dalszej części wystawy. Zawiera on zbiór fotografii przedstawiających przede wszystkim powstańców styczniowych. Tego typu patriotyczne pamiątki chętnie kolekcjonowano w czasach zaborów.

Fotografie znajdziemy również w pierwszej sali ekspozycyjnej, gdzie obok malarskich i graficznych przedstawień Krakowa prezentowane są dwa zdjęcia Sukiennic, które dzieli około stu lat. Starsze, z 1863 roku, wykonał przybyły z Wiednia Andreas Groll, a przedstawia ono opłakany stan budowli przed pracami przeprowadzonymi nieco później przez Tomasza Prylińskiego, które nadały Sukiennicom ich dzisiejszy wygląd. Z kolei zdjęcia Henryka Hermanowicza z lat 60. XX wieku to już mniej dokument, a bardziej artystyczna wizja tego zabytku, w której wyeksponowany został jeden z jego detali.

Sukiennice.
Fot. Andreas Groll, 1863-1864, wł. Muzeum Krakowa

Wystawa prezentowana jest do 31 sierpnia w Domu pod Krzyżem przy ul. Szpitalnej, czynna od środy do niedzieli w godzinach 10.00-17.30. Zapraszamy!

Zwiedzający podczas wernisażu.
Fot. Tomasz Kalarus/Pracownia Fotograficzka Muzeum Krakowa, 2019

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Share This