W dawnej aptece


26 września przypada Ogólnopolski Dzień Aptekarza, obchodzony w dniu liturgicznego wspomnienia świętych Kosmy i Damiana – z tej okazji zapraszamy do odwiedzin w XIX-wiecznej aptece, co umożliwią nam fotografie z zakładu Ignacego Kriegera.

Pierwsza z nich ukazuje wnętrze apteki „Pod Koroną”, mieszczącej się pod adresem Rynek Główny 22. Apteka ta została założona w 1765 roku przez K. Likego i istniała do 1955 roku. Początkowo mieściła się przy Rynku Głównym 28. W latach 1896-1926 jej właścicielem był Ksawery Mikucki – jedna z kluczowych postaci krakowskiej farmacji. W czasach galicyjskich dorobił się tytułu radcy cesarskiego i był członkiem Najwyższej Rady Zdrowia w Wiedniu w sprawach zawodu aptekarskiego. W okresie międzywojennym pełnił m.in. funkcję prezesa krakowskiego Oddziału Polskiego Powszechnego Towarzystwa Farmaceutycznego, był też radnym miejskim i sędzią handlowym.

Wnętrze apteki „Pod Koroną”, fot. Natan Krieger, około 1900, ze zbiorów Muzeum Krakowa

W uwiecznionym przez Natana Kriegera wnętrzu uwagę przyciąga stylowy garnitur mebli aptecznych. W centrum obszerna lada, na której stoi kasa sklepowa oraz wagi szalkowe, pod ścianami znajdują się regały, na półkach rzędy pojemników z medykamentami, opatrzonych etykietami. Regały zdobią rzeźby figuralne, na ścianach popiersia królów umieszczone na konsolach. Z kolei na ścianie na wprost znajduje się obraz Matki Boskiej w otoczeniu dekoracji z aniołkami i herbami Polski, Litwy i Rusi. W głębi drzwi wiodące do kolejnych pomieszczeń: laboratorium i materialni, czyli aptecznego magazynu leków.

Druga fotografia jest nieco bardziej tajemnicza, a okoliczności jej powstania nie są bliżej znane. Przedstawia wnętrze wystawowe, w którym – w oryginalnej aranżacji – wyeksponowane są wyroby laboratorium farmaceutycznego „Hygea” Mariana Zahradnika.

Wystawa wyrobów aptecznych Mariana Zahradnika, fot. Natan Krieger, lata 80/90. XIX w., ze zbiorów Muzeum Krakowa

Zahradnik kolejno prowadził apteki w Busku, Jeziernej i Złoczowie, ale zasłynął przede wszystkim jako wynalazca. Zaprojektował nowy kształt odważników miligramowych, które w 1893 roku zostały wprowadzone do powszechnego użycia w aptekach monarchii austro-węgierskiej (niedługo potem przyjęły się w całej Europie). W tym samym roku uzyskał patent na specjalną bezpieczną szafkę apteczną do przechowywania trucizn, z automatycznym dostępem do poszczególnych preparatów. Szafka ta mieściła 32 słoiczki i flaszeczki z napisami, które powtórzone były się na klawiszach znajdujących się u spodu szafki. Naciśnięcie odpowiedniego klawisza powodowało odblokowanie zastawki okalająca spód naczynia, co umożliwiało wydostanie pojemnika zawierającego daną substancję. Ponadto specjalizował się w produkcji różnego rodzaju kapsułek żelatynowych. W piśmie Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego czytamy, że „wyroby laboratoryum chemiczno-farmaceutycznego »Hygea« czynią prawdziwy zaszczyt krajowemu przemysłowi aptekarskiemu, zachęca równocześnie Wielmożnego Pana, ażeby starał się o dalszy rozwój swej pracowni i rozpowszechnienie swych wyrobów poza granicami kraju”.

Swoje kapsułki Zahradnik prezentował w artystycznej aranżacji, tworząc z nich różne kompozycje, jak widoczny powyżej herb Krakowa.
Wystawa wyrobów aptecznych Mariana Zahradnika, fot. Natan Krieger – fragment

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Share This