Na ulicy Kolejowej


W wielotysięcznej kolekcji klisz szklanych z zakładu Kriegerów odnajdziemy liczne przykłady świadczące o tym, że fotograf wykonywał w danym miejscu kilka ujęć, aby w razie nieudanej próby wyprawa „na zdjęcia” nie pozostała zupełnie bezowocna. Najłatwiej dostrzec to dzięki uwiecznionym na fotografii elementom ruchomym, zazwyczaj przypadkowym – takim jak przechodzący ludzie czy przejeżdżające pojazdy.

Jednym z takich przykładów jest zachowana para klisz ukazujących zabudowę ulicy Kolejowej (obecnie Westerplatte).

Fotografia czarno-biała. Na pierwszym planie bruk, dalej zabudowania, po prawej fragment Plant
Ulica Kolejowa. Fot. Natan Krieger, XIX/XX w., ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. Na pierwszym planie bruk, dalej zabudowania, po prawej fragment Plant]
Fotografia czarno-biała. Na pierwszym planie bruk, po prawej koń w ruchu. Dalej zabudowania, po prawej fragment Plant
Ulica Kolejowa. Fot. Natan Krieger, XIX/XX w., ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. Na pierwszym planie bruk, po prawej koń w ruchu. Dalej zabudowania, po prawej fragment Plant]

Na ujęciach tych „zaplątali się” przechodnie oraz wozy konne jadące brukowaną ulicą. Nieruchoma pozostaje widoczna na obu fotografiach architektura, której warto przyjrzeć się bliżej.

Fotografia czarno-biała. Fragment budynku Kasyna Oficerskiego
Zabudowania przy ul. Kolejowej – fragment fotografii. Fot. Natan Krieger, XIX/XX w., ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. Fragment budynku Kasyna Oficerskiego]

I tak, patrząc od lewej, widzimy najpierw poprzedzony ogrodem gmach Kasyna Oficerskiego (nr 17). Został on wzniesiony w latach 1889-1890 według projektu Tomasza Prylińskiego. Na bocznej elewacji widoczna jest tabliczka z nazwą wytyczonej w tym czasie ulicy Mikołaja Zyblikiewicza.

Fotografia czarno-biała. Fragmenty zabudowań, w centrum szyld z napisem FOTO
Zabudowania przy ul. Kolejowej – fragment fotografii. Fot. Natan Krieger, XIX/XX w., ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. Fragmenty zabudowań, w centrum szyld z napisem FOTO]

Wzrok przyciąga duży napis FOTO, odnoszący się do mieszczącego się tutaj atelier Szymona Balicera, specjalizującego się w fotografii portretowej – adres Kolejowa 16 znajdziemy na tekturkach firmowych jego zakładu.

Obok kasyna widać Dom Cechu Rzeźników i Masarzy „Na Kotłowem” (nr 18), wzniesiony w latach 1879-1881. Jego nazwa nawiązuje do mieszczącego się tu w średniowieczu miejsca uboju bydła. W zwieńczeniu fasady budynku dostrzec można herb cechu – głowę wołu.

Fotografia czarno-biała. Fragmenty zabudowań: po lewej hełm wieży strażnicy, po prawej zwieńczenie domu "Na Kotłowem"
Zabudowania przy ul. Kolejowej – fragment fotografii. Fot. Natan Krieger, XIX/XX w., ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. Fragmenty zabudowań: po lewej hełm wieży strażnicy, po prawej zwieńczenie domu „Na Kotłowem”]

Nad dachem domu „Na Kotłowem” widoczny jest hełm wieży strażnicy pożarnej znajdującej się na sąsiedniej parceli (nr 19). Natomiast jeśli ponownie przyjrzymy się lewej części kadru, w głębi zauważymy fragment drewnianej konstrukcji służącej do ćwiczeń strażackich. W całej okazałości widoczna jest ona na innej kliszy, wykonanej właśnie podczas takich ćwiczeń.

Fotografia czarno-biała. Fragmenty zabudowań: po lewej wieża na terenie straży pożarnej, po prawej fragment gmachu Kasyna Oficerskiego
Zabudowania przy ul. Kolejowej – fragment fotografii. Fot. Natan Krieger, XIX/XX w., ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. Fragmenty zabudowań: po lewej wieża na terenie straży pożarnej, po prawej fragment gmachu Kasyna Oficerskiego]
Fotografia czarno-biała. Na pierwszym planie wóz konny, dalej drewniana wieża, przy której stoi grupa strażaków. Strażacy znajdują się również na wieży
Ćwiczenia na dziedzińcu straży pożarnej – fragment fotografii. Fot. Natan Krieger, XIX/XX w., ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. Na pierwszym planie wóz konny, dalej drewniana wieża, przy której stoi grupa strażaków. Strażacy znajdują się również na wieży]

Wróćmy jednak do widoku ulicy Kolejowej. W głębi po prawej widzimy jeszcze dwie kopuły. Pierwsza z nich, znajdująca się bliżej fotografa (i widza), do początku lat 30. XX w. wieńczyła narożnik gmachu Poczty Głównej, druga do dziś zdobi kościół świętych Piotra i Pawła. Nawiasem mówiąc, kopuła ta okazała się dla Natana Kriegera znakomitym punktem widokowym – to już jednak temat na kolejną fotograficzną opowieść 🙂

Zabudowania przy ul. Kolejowej – fragment fotografii. Fot. Natan Krieger, XIX/XX w., ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. Fragmenty zabudowań: po lewej kopuła wieńcząca gmach Poczty Głównej, po prawej kopuła kościoła św. Piotra i Pawła]
Share This