Nie ma jak Lwów!


W czasie fotograficznych wędrówek po bliższej i dalszej okolicy Natan Krieger zawitał również do Lwowa. W trakcie swego pobytu uwiecznił na kliszach szereg budynków zdobiących stołeczne miasto Galicji. Wśród nich nie zabrakło cerkwi zwanej Wołoskiej, usytuowanej u zbiegu ulic Ruskiej i Podwalnej. Swą nazwę zawdzięcza ona fundatorom – hospodarom wołoskim z rodu Mohyłów.

Cerkiew pod wezwaniem Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny (Uspieńska) to jedno z najważniejszych miejsc dla prawosławnej społeczności Lwowa. Zasłużyła sobie na miano najwybitniejszego zabytku lwowskiego renesansu. Wzniesiona została w latach 1591-1629, zaś w 1796 r. odbudowana po pożarze. W połowie XIX w. połączono ją ze starszą od niej Kaplicą Trzech Świętych, znajdującą się na wewnętrznym dziedzińcu. Charakterystycznym elementem kompleksu cerkiewnego jest czteropoziomowa dzwonnica, zwana wieżą Korniakta, na cześć fundatora – pochodzącego z Grecji kupca Konstantego Korniakta, najbogatszego lwowskiego patrycjusza XVI wieku. Korniakt dorobił się na handlu gruntami w Mołdawii, a we Lwowie powiększył majątek, sprowadzając na wielką skalę wina greckie i pełniąc obowiązki królewskiego celnika na całej południowo-wschodniej granicy Rzeczypospolitej. W 1571 r. król Zygmunt August nadał kupcowi tytuł szlachecki i herb Krucina. Miarą awansu społecznego Korniakta może być fakt, że poślubił Annę Dzieduszycką – przedstawicielkę znamienitego, choć nieco podupadłego finansowo rodu.

Ujęcie wykonane przez Natana Kriegera przedstawia cerkiew od strony południowo-wschodniej. Datę powstania zdjęcia możemy uściślić dzięki odbitce znajdującej się w zbiorach Fototeki Instytutu Historii Sztuki UJ i zachowanym rachunkom, które wskazują, że została ona zakupiona w zakładzie Kriegera w 1894 roku. Można domniemywać, że fotograf przebywał w stolicy Galicji w związku z Powszechną Wystawą Krajową, która odbyła się właśnie w 1894 roku, a na którą Natan Krieger przygotował serię fotografii ukazujących prace przy regulacji rzek.

Fotografia czarno-biała. W centrum budynek cerkwi z wysoką wieżą, po bokach kamienice. W dolnej części brukowana nawierzchnia ulicy
Cerkiew Wołoska we Lwowie. Fot. Natan Krieger, 1894 (?), ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała. W centrum budynek cerkwi z wysoką wieżą, po bokach kamienice. W dolnej części brukowana nawierzchnia ulicy]

Zwieńczona trzema kopułami świątynia przy wyniosłej wieży wygląda nieco przysadziście, ale całość prezentuje się nader okazale. W głębi, na lewo od cerkiewnych kopuł, widoczny jest fragment wieży lwowskiego ratusza. Po bokach ujęto fragmenty kamienic. Na brukowanej ulicy widzimy także kilku przechodniów, którzy z zainteresowaniem przypatrują się pracy fotografa.

Fotografia czarno-biała - kadr. Sylwetki przechodniów - kobiet i mężczyzn, którzy patrzą w kierunku fotografa. W tle fragment budynku cerkwi
Przechodnie przed cerkwią. Fot. Natan Krieger, 1894 (?), ze zbiorów MK
[Fotografia czarno-biała – kadr. Sylwetki przechodniów – kobiet i mężczyzn, którzy patrzą w kierunku fotografa. W tle fragment budynku cerkwi]

Cerkiew Wołoska do dziś zachwyca pięknem architektury, a jej dzwonnica stanowi jeden z najważniejszych elementów panoramy Lwowa – widzianej czy to z wieży ratusza, czy z Kopca Unii Lubelskiej.

Fotografia barwna. Na pierwszym planie budynek cerkwi z zielonymi kopułami i wysoką wieżą, dalej inne zabudowania i korony drzew
Cerkiew Wołoska – fragment panoramy z wieży lwowskiego ratusza. Fot. Anna Kwiatek, 2011
[Fotografia barwna. Na pierwszym planie budynek cerkwi z zielonymi kopułami i wysoką wieżą, dalej inne zabudowania i korony drzew]
Fotografia barwna. Fragment panoramy Lwowa, okolony zielonymi liśćmi drzew. W centrum wieża Korniakta
Fragment panoramy Lwowa z Kopca Unii Lubelskiej. Na pierwszym planie pośrodku wieża Korniakta. Fot. Anna Kwiatek, 2011
[Fotografia barwna. Fragment panoramy Lwowa, okolony zielonymi liśćmi drzew. W centrum wieża Korniakta]
Share This