Z góry widać więcej


Jest rok 1882 lub 1883, Ignacy Krieger, leciwy wtedy już pan, wdrapał się na Krzemionki wraz z całym sprzętem potrzebnym do zrobienia i wywołania na miejscu zdjęcia.  Udało się mu wykonać serię znakomitych ujęć przedstawiających Podgórze i Kraków z góry. Zostały one zrobione w technice mokrego kolodionu, a oryginalne negatywy z tej sesji przechowywane są w zbiorach Muzeum Krakowa. Technika, której używał mistrz Ignacy, pozwalała zrobić znakomite zdjęcia. Dziś, dzięki nowoczesnej technologii możemy z tych negatywów uzyskać fenomenalnej jakości cyfrowe odwzorowania, które pozwalają nam dostrzec wręcz nieprzebraną ilość informacji.

[Fotografia czarno-biała. Widok z góry. Na pierwszym planie trawiaste zbocze wzniesienia, opadające ku zabudowaniom. Dalej niskie budynki stające w Podgórzu. W oddali z lewej strony zakole Wisły, rzeka o nieuregulowanych brzegach, z wielką łachą piachu pośrodku. Na prawo panorama Krakowa z dobrze zarysowującymi się sylwetkami kościołów i Wawelu.]

Na pierwszym planie zdjęcia widzimy … trawę. I co w tym takiego ciekawego? Ano to, że dziś teren ten jest porośnięty lasem (patrz ostatnie zdjęcie). Dalej biegnąca ukosem polna droga – to dzisiejsza ul. Krzemionki, na widocznym na zdjęciu odcinku obecnie zabudowana. Za nią, nieco w dole, widzimy niską zabudowę. To domy stojące przy dzisiejszej ul. Jana Zamoyskiego.

[Fotografia czarno-biała z nałożoną półprzeźroczystą białą maską. Widok Krakowa z Krzemionek. Pośrodku prostokątny fragment bez nałożonej maski, na którym widać kilka niskich budynków]

Przyjrzyjmy się im bliżej!

[Fotografia czarno-biała – wycinek. Parterowe budynki charakterystyczne dla wiejskiej zabudowy, m. in. stodoły]

Obok parterowych domów mieszkalnych, nieprzypominających w ogóle kamienic, które obecnie w tym rejonie się znajdują, stoją długie budynki z szerokimi wrotami i charakterystycznymi otworami w murze. Są to stodoły! Nieco bardziej w głębi  znajome kamienice: …

[Fotografia czarno-biała z nałożoną półprzeźroczystą białą maską. Widok Krakowa z Krzemionek. Z prawej strony prostokąt bez nałożonej maski, na którym widać jedno- i dwupiętrowe kamienice.]

…wśród nich ta stojąca na rogu ul. Kalwaryjskiej i ul. Władysława Warneńczyka, na prawo od niej kamienica przy ul. Kalwaryjskiej 20 – w budowie. Po lewej widoczna jeszcze kamienica przy ul. Kalwaryjskiej 26. Przetrwały one do dnia dzisiejszego w niezmienionej formie.

[Fotografia czarno-biała – wycinek.  Jedno- i dwupiętrowe kamienice. Wokół fragmenty innych kamienic lub ich oficyn, w tle nieuregulowany brzeg Wisły na wysokości Kazimierza]

Przenieśmy się teraz na granice ówczesnego Podgórza, czyli w rejon dzisiejszej ul. Jana Długosza!

[Fotografia czarno-biała z nałożoną półprzeźroczystą białą maską. Widok Krakowa z Krzemionek. Z lewej strony prostokąt bez maski, na którym widać ziemny wał częściowo porośnięty drzewami i przecięty biegnącymi w poprzek drogami]

Widzimy tu wał, a na lewo od niego rów, które stanowiły fizyczną granicę miejskiego obszaru . Tymczasem, gdy zbliżymy sobie fragment owego wału…

[Fotografia czarno-biała – wycinek. Widok z góry na ziemny wał, porośnięty trawą i częściowo drzewami. Na wale widać wylegujących się ludzi.]

Wtedy dostrzeżemy, iż był on wykorzystywany przez mieszkańców do odpoczynku. Widzimy tu zarówno ludzi zażywających słonecznych kąpieli, jak i tych wylegujących się w cieniu.

Przenieśmy się teraz na drugi brzeg Wisły – do Krakowa. Wówczas Kraków i Podgórze były osobnymi miastami.

[Fotografia czarno-biała z nałożoną półprzeźroczystą białą maską. Widok Krakowa z Krzemionek. Z lewej strony prostokąt bez maski, na którym widać zakole Wisły, Skałkę i zakład przemysłowy.]

Zakole Wisły przy Skałce. Na pierwszym miejscu rzuca się w oczy zakład przemysłowy  stojący na terenie dziś zajmowanym w większości przez zieleń. To nieistniejąca już cegielnia Schönberga. Po lewej Wisła płynąca szerokim łukiem oraz wielka łacha piachu wdzierająca się w nią, na której stado zwierząt (krów), które przyszły napić się wody. Widzimy też piaskarzy, łodzie, a w głębi pływające łazienki, widoczne również w innych miejscach tego zdjęcia. Ciekawe jest to, jak blisko w owym czasie (mimo niskiego stanu wody) rzeka podchodziła pod mury Skałki.

[Fotografia czarno-biała – wycinek. Widok z góry na zakole Wisły w rejonie Skałki. Rzeka nieuregulowana, z łachą piachu wcinającą się w nią. Na piachu stoi stado zwierząt. Z prawej podłużny budynek z wysokim kominem. Za nim kościół na Skałce.]

A gdzie stał mistrz Ignacy w czasie robienia owej fotografii? Otóż powyżej  skrzyżowania dzisiejszej ul. Krzemionki i ul. Redemptorystów. Obecnie nie uda nam się wykonać takiego zdjęcia, bo Krzemionki zwyczajnie zarosły. A w czasach Kriegera wyglądały tak:

Widok z lewego brzegu Wisły na Podgórze – fragment, autor fot. Ignacy Krieger, ok. 1885
[Fotografia czarno-biała – wycinek. Na pierwszym planie niska miejska zabudowa stojąca nad brzegiem nieuregulowanej rzeki. W głębi wzniesienie pozbawione drzew z przebijającymi się gdzieniegdzie wapiennymi skałami. Na szczycie stoi fort o kształcie walca].
Share This