Kopernik (nie) we własnej osobie


Kopernik (nie) we własnej osobie

 

Reprodukcje wizerunków zasłużonych Polaków znajdujące się w kolekcji klisz z zakładu fotograficznego Kriegerów są szczególnym świadectwem epoki, w której powstały. Stanowiły one swoiste pamiątki patriotyczne, służące podtrzymywaniu ducha narodowego poprzez kultywowanie pamięci o wybitnych rodakach.

Warto przez chwilę przyjrzeć się bliżej jednemu z wizerunków reprodukowanych przez Kriegera. Chodzi o staloryt poświęcony Mikołajowi Kopernikowi, autorstwa Antoniego Oleszczyńskiego, ukończony w 1855 r. i prezentowany na Wystawie Powszechnej w Paryżu. Następnie odbitki tej pracy zakupiło Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, jako premię dla członków za rok 1855/56. Grafika ta od razu wzbudziła kontrowersje, gdyż zauważono, że znajdujący się w centrum portret mężczyzny w stroju kanonika… wcale nie jest podobizną Kopernika! W rzeczywistości jest to zreprodukowany omyłkowo wizerunek Johanna Stöfflera (1452-1531) – niemieckiego matematyka i astronoma, który został wyobrażony na tle znaków Zodiaku. Dookoła przedstawione zostały osobistości w różny sposób związane z Kopernikiem. Serię wizerunków samego astronoma oddzielonych kolumnami znajdziemy natomiast u dołu grafiki.

 

Twórca stalorytu Antoni Oleszczyński (1794-1879) to nietuzinkowa postać. Kształcił się w Petersburgu jako stypendysta Ministerstwa Oświaty Królestwa Polskiego, a następnie w Paryżu. Był patriotą i czynnym działaczem Wielkiej Emigracji, zaś z zamiłowania – badaczem historii sztuki i dziejów Polski. Wykonywał ryciny dokumentujące historię narodu polskiego. Rytował portrety, pejzaże, sceny historyczne i rodzajowe. Swoje prace początkowo wydawał w oddzielnych odbitkach, później zbierał je w albumy: Rozmaitości polskie (Paryż, 1832–1833) oraz Wspomnienia o Polakach, co słynęli w obcych i odległych krajach (Paryż, 1843). Na zamówienie władz Stanów Zjednoczonych projektował i sztychował banknoty.

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Share This